#
  • 02155580061
  • تهران - خیابان خیام شمالی -نرسیده به چهارراه گلوبندک - ساختمان 999 - طبقه اول - واحد 10
#

سنبل هندي

داراي رايحه اي چوبي¬ست که بسيار گرم، معطر، گياهي و سرمست کننده است. به علاوه اين رايحه ترکيبي است از رايحه¬هاي شيرين، ادويه¬اي، صمغي و چوبي ـ حيواني . اسانس سنبل هندي نيز يک رايحه زميني ارگانيک است.
نام گياهي: Nardostachys Jatamansi، Nardostachys grandiflora، Valeriana Jatamansi (سنبل¬الطيب هندي)
نام¬هاي رايج و کلاسيک: سنبل هندي، ريشه مشک، Jatamansi ، Balchar، Bhuutajatta، Tapaswini
ازخانواده: Valerianceae
بخش¬هاي مورد استفاده: ريشه¬ها، ريزوم (ساقه¬هاي زيرزميني)، روغن ريزوم ها
تاريخچه
سنبل هندي يکي از گياهاني¬ست که توسط مصريان به عنوان گياه معطر به کار مي¬رفته است. به علاوه در کتاب انجيل در بخش آواز سليمان نيز شرحي از سنبل هندي داده شده است:« در حالي که پادشاه در تخت خود جلوس مي¬کرد، رايحه سنبل هندي از لباس او به مشام مي¬رسيد». به علاوه اسانس سنبل هندي توسط عطرسازان رومي نيز به کار مي¬رفت.
ويژگي¬هاي اسانس سنبل هندي: رنگ زرد کم¬رنگ با رايحه مشک مانند و چسبندگي متوسط.
روش عصاره¬گيري: اسانس سنبل هندي از ريزوم خشک شده گياه با استفاده از تقطير با بخار به¬دست مي-آيد.

#

سنبل هندي ارتفاعي بين 3متر و30سانتي¬متر تا 6متر دارد و در اين نواحي مي¬رويد: هيمالايا، کشمير(هند)، اوتار پرادش(هند)، پنال، سيکيم(هند)، بوتان، جنوب غربي چين در مناطق تبت، يون¬آن و جنوب غربي سيحوآن. معمولا اين گياه در طبيعت در صخره¬هاي سنگي و در شيب تند و شيب¬هاي پوشيده از علف و سنگ مي¬رويد و به¬ ندرت شاهد رويش آن در نواحي داراي سنگ¬هاي مرجا¬ني آهکي هستيم. به علاوه گزارش¬هاي مبني بر رويش اين گياه در شکاف سنگ¬ها و صخره¬ها و نيز دره¬ها و چاله-هاي کوچک که گا¬هي در علف¬زارها يافت مي¬شود ارائه شده است. سنبل هندي در حاشيه نهرهاي کوچک در روستاهاي مرتفع نيز روييده و ارتفاع آن به 3 تا 4متر نيز مي¬رسد.
گياه¬شناسي
سنبل هندي يک گياه با¬د¬وام و چند ساله است. اين گياه داراي ريزوم معطر چوبي است که يا به طور پراکنده مي¬رويد يا به صورت پر پشت و متراکم در زيرزمين رشد مي¬کند. شاخه¬هاي روي زمين اين گياه به رنگ قهوه¬اي ـ قرمز هستند، برگچه ي آن داراي برگ¬هاي چروکيده کنگره¬اي¬ست که دندانه¬هاي کوچکي دارند، اين گياه معمولا 2تا7 ريزوم دارد ، اما گاهي تعداد آن ها به 15ساقه هم مي¬رسد. ضخامت و تعداد ريزوم هاي هر گياه به سن گياه بستگي دارد. اين ساقه¬هاي زيرزميني آن¬قدر معطر هستند که وقتي ريشه گياه از زمين جدا شده و از زير خاک بيرون آورده مي¬شود، رايحه گرم و شيرين آن¬ها در هوا پراکنده مي¬شود. رنگ گل¬هاي سنبل هندي از صورتي تا سفيد متغير است و در قسمت انتهايي گياه تراکم آن¬ها بيشتر است. زمان گل دادن سنبل هندي از ماه خرداد تا شهريور است در حالي که به بار نشستن اين گياه از ماه مهر تا آذر ماه مي باشد .

#

انواع تقلبي سنبل هندي
تا مدت¬¬هاي طولاني انواع تقلبي از گياه سنبل هندي در بازارهاي هند به فروش مي¬رفت . مثلا ريزوم گياه Selinum Vaginatum که خيلي شبيه ريزوم سنبل هندي¬ست، عمدا يا غير عمد تحت نام ريزوم سنبل هندي فروخته مي¬شد.

روغن¬هاي مناسب جهت ترکيب با سنبل هندي
روغن¬هاي سنبل هندي که داراي رايحه شيرين و چوبي هستند را مي¬توان به خوبي با ديگر روغن¬هاي خاص مثل اسطوخودوس، ليمو، خزه بلوط، خس¬خس و روغن¬هاي ادويه¬اي مخلوط مي¬کرد.
ويژگي¬هاي شيميايي اسانس سنبل هندي
از ريزوم سنبل هندي که غني از سسکوئي ترپنوئيد هستند مي¬توان اسيد سنبل هندي، الکل هندي، Jatamansone ، Seychelleu (سيچلن)، پاچولن آلفا و بتا و Norseychelanine به دست آورد. اسانس سنبل هندي حاوي چندين هيدرو کربن، يک اسيد جديد، بتايودسمول، المول، آنجليسين و جاتامان سينول مي¬باشد. در طب هندي ريزوم و ريشه¬هاي جانبي گياه به دليل ويژگي¬هاي تسکين¬دهنده، ضد انقباض، ضد صرع، ضد هيجان، کاهش فشارخون، ضد التهاب و نيرو بخش قلب مورد استفاده قرار مي¬گيرند.

#

کاربردها
سنبل هندي از زمان باستان مورد استفاده قرار مي¬گرفته و به عنوان دارو براي درمان بيماري¬هاي قلبي، عقب ماندگي ذهني، مشکلات مربوط به دستگاه ادراري، بي¬خوابي و غيره به کار مي¬رفت. سوشروتا که پدر علم جراحي¬ست و يک "چاکرا درمانگر" معروف در طب آيوروديک است از گياه سنبل هندي در بسياري از روغن¬هاي پزشکي استفاده مي¬کرد که براي درمان ورم، هموروئيد، ورم مفاصل، نقرس، شکستگي استخوان و بيماري¬هاي پوستي مقاوم به درمان تجويز مي¬شد و غالبا به صورت خارجي استعمال مي گرديد . اسانس سنبل هندي در رايحه درماني نيز به کار مي¬رود تا تنش و استرس را از ذهن دور کند. در صورت تعرق بيش از حد مي¬توان از سنبل هندي به عنوان يک ضد عرق موثر استفاده کرد. از روغن سنبل هندي براي نرم کردن مو و داشتن موهايي سالم نيز استفاده مي¬شود. به علاوه مي¬توان از روغن سنبل هندي به عنوان ماده¬اي معطر در صابون¬ها، لوسيون، روغن هاي ماساژ، عطرها، خوشبوکننده هوا، اسپري بدن و محصولات رايحه درماني نيز استفاده کرد.

#

انواع تقلبي سنبل هندي
تا مدت¬¬هاي طولاني انواع تقلبي از گياه سنبل هندي در بازارهاي هند به فروش مي¬رفت . مثلا ريزوم گياه Selinum Vaginatum که خيلي شبيه ريزوم سنبل هندي¬ست، عمدا يا غير عمد تحت نام ريزوم سنبل هندي فروخته مي¬شد.

روغن¬هاي مناسب جهت ترکيب با سنبل هندي
روغن¬هاي سنبل هندي که داراي رايحه شيرين و چوبي هستند را مي¬توان به خوبي با ديگر روغن¬هاي خاص مثل اسطوخودوس، ليمو، خزه بلوط، خس¬خس و روغن¬هاي ادويه¬اي مخلوط مي¬کرد.
ويژگي¬هاي شيميايي اسانس سنبل هندي
از ريزوم سنبل هندي که غني از سسکوئي ترپنوئيد هستند مي¬توان اسيد سنبل هندي، الکل هندي، Jatamansone ، Seychelleu (سيچلن)، پاچولن آلفا و بتا و Norseychelanine به دست آورد. اسانس سنبل هندي حاوي چندين هيدرو کربن، يک اسيد جديد، بتايودسمول، المول، آنجليسين و جاتامان سينول مي¬باشد. در طب هندي ريزوم و ريشه¬هاي جانبي گياه به دليل ويژگي¬هاي تسکين¬دهنده، ضد انقباض، ضد صرع، ضد هيجان، کاهش فشارخون، ضد التهاب و نيرو بخش قلب مورد استفاده قرار مي¬گيرند.